Sakız Adası Hakkında 

Homeros’ta adı geçen Yunanistan’ın bilinen adalarından biri Sakız için Yuan şair Georgios Drossinis şöyle bahseder; “Chios harika bir ada. Adını söylerken bile gül suyunu hissediyorum”

Adadaki ilk kolonileşme İonlar tarafından gerçekleştirilmiş. İyonlar zamanında ada Yunanistan’ın en önemli ticaret merkezi haline gelmişi. İonlardan sonra Büyük İskender’in adayı işgal etmesiyle Sakız Helenistik döneme geçiş yapmış. Ama adaya ayak bastığınızda ne yazık ki diğer Yunan adalarındaki gibi Helenistik mimariyi göremiyoruz. Büyük İskender’den sonra sırasıyla Yunan, Pers, Roma, Bizans, Ceneviz ve sonra Osmanlı hakimiyetine geçmiştir. 1566 yılında Osmanlı hakimiyetine geçen ada 1912 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla Yunanistan’a geçmiştir. Biraz detaya girmek gerekirse bilinmesi gereken; Roma hakimiyetinden sonra adayı 11. yy’da Arapların istila etmesidir. Arap korsanlar Sakız adası’na gelerek buradan mastikleri (sakızları) kaçırmışlar. Arap istilasının üzerine İstanbul’dan gelen Bizanslıların adaya yerleşmiş. Ve Bizans adayı sonrasında Cenevizlilere vermiş. Yine aynı şekilde sakızlar Cenova’ya yollanmaya başlanıyor. Hatta öyle taktikler varmış ki. Eğer sakızın fiyatı düşerse artsın diye sakız taşıyan gemiler batırılıyormuş.

Adaya sonradan gelen Osmanlı olmuş. 200 adet gemiyle Piyale Paşa önderliğinde kan dökülmeden adaya hakim olmuşlardır. Aslında ada Osmanlı döneminde en ferah ve zengin dönemini geçirmiş. 

Sakız Adası’nın merkezi feribottan indiğiniz Chios isimli yerdir. Adanın merkezi olan Chios dağlık bölgeler yerine enine genişlemiş bir yerdir. Yaklaşık 55.000 nüfuslu adada 30.000 kişi Chios’da yaşamaktadır. Cenovalılar adaya Sikio, Yunanlılar Chios (Kios) biz ise Sakız diyoruz.

Sakız Adası’nın Sakız Ağacı

Ada ismini mastika yani sakız ağaçlarından almıştır. En önemli sakız üretim noktalarından biri olan Sakız Adası’nda sakız dönemi haziran ayında başlar. Önce ağacın dibinde biten otlar ve taş-çakıl varsa bunlar temizlenir. Sonrasında toprak üzerine kalsiyum karbonat karşımı dökülür. Bunun amacı ağaçtan damlayan sakızların toprağa bulaşmasının engellenmesidir. Temmuz ortasında ağacın alt gövdesinden başlanarak çekice benzer bir aletle yarıklar açılmaya başlanır. Ve bu çizme işlemi iki haftada bir gövdenin üstüne doğru tekrarlanır. Ağustos ortasında yere düşen büyük parça kurumuş sakızlar toplanır. Ve son olarak asıl toplama ise Eylül sonu gerçekleştirilir. Adayı gezerken de fark edeceksiniz sadece güney kesiminde sakız ağaçları bulunmaktadır. Kuzeyinde kesinlikle yetişmemektedir. Güneyden esen sirokko rüzgarları ve kuzeydeki dağların yağmuru kesmesi sayesinde bu ağaçlar yetişebilmektedir. Sakız müzesine gittiğinizde detaylı bilgileri hatta 17 çeşit sakız ağacının nerelerden geldiklerine kadar öğrenebilir eski sakız fabrikalarından kalma makinaları görebilirsiniz.

Ceneviz döneminde kasabaların kapıları demir parmaklıklarla kapatılırmış. Bunun nedeni ise gece mastika kaçakçılığı yapılamasın diyeymiş. Ta o zamanlardaki değerini halen koruyabilmiş bir üründür sakız. Bugün kilosu 130 euro’dur.

Adadaki sakızın tarihi 3000 yıllıktır. Bizans, Ceneviz ve Osmanlı sakızın önemi fark etmiş ve bunun ticaretini yapmışlardır. Osmanlı adadaki sakız’ın üçte birini alarak bunun karşılığında adayı korsanlardan korumuş. Osmanlı döneminde sakız işinden sorumlu kişi Sakız Emini’dir. Sakız emini bir Osmanlı memurudur. Yaptığı iş sakızları tartmaktır. 

Sakız Adası’nda Gezilecek Yerler

Sakız Adasına gidenlere başlıca tavsiyemiz adaya minimum 2 gece ayırmanızdır. İmkanı olanlar mümkünse 4 gününü dolu dolu adada geçirsin. Çünkü ada sanıldığı küçük ve bir kaç günde gezilecek kadar kolay değil. Adanın güneyi ayrı kuzeyi ayrı gezilecek yerlere sahip. Gezilecek köyleri dışında birbirinden güzel koyları ve kumsalları olduğunu da aklınızdan çıkarmayın.

Sakız Adası Gezilecek Yerler Haritası

Harita üzerinde mavi işaretli yerler kumsal, yeşil işaretli yerler köyler, papel ve manastır, kırmızı işaretli yerler ise yeme-içme lokasyonlarıdır. Aşağıda açıklamaları ile yazdığımız yerler haritadaki listelendirmeye göre yapılmıştır.

Sakız Adası’nın Ortaçağ Köyleri

Volissos ve Kardamyla Köyleri: Haritada 1 numaralı Volissos köyü Chios merkeze 40 km, haritada 2 numaralı Karmyla köyü ise Chios merkeze 25 km uzalıktadır. Bu iki köy de sıradan olduğu için özellikle gezilecek yerleri yok diye detaylı açıklama yapmadık. Ama yine de gitmek isterseniz belki diye listemize eklemek istedik.

Lagada/Lagkada Köyü : Günbatımında akşam yemeği yemek için en ideal yerlerden biridir. Liman bölgesinde denizin kenarında Ege’nin ılık rüzgarı eşliğinde müthiş bir kaç saat geçirmek için gitmenizi önerdiğimiz bir bölgedir. Ya da tepede deniz ve gün batımına hakim manzarasıyla meşhur olan To Askeri Tavern’e gidebilirsiniz.

Armolia Köyü : Köy’ün tarihini içinde bulunan kemer kalıntılarından anlayabilirsiniz. Geri kalan yapıların hemen hemen bir çoğu eski yapıya özen gösterilerek yeniden yapılmış. Köydeki her evin önü, avlular, ara sokaklar çiçeklerle donatılmıştı. Köy meydanındaki 1440 isimli kahvehane’de oturup bir şeyler içip soluklanabilirsiniz. 

Pirgi : Pirgi bir mastik köyüdür. Sakız adasının güneyinde bulunan köy Chios merkezden sadece 25 km uzaklıkta olduğu için burayı görmemezlik etmeyin. 1881 yılında ada depremden ciddi zarar görmüştür. Bu depremde zarar görmeyen köy Pirgi’dir. Eskisi gibi ayakta kalmayı başarmış Pirgi köyü tarihte sakız üretiminin ve dolayısıyla ticaretin merkeziymiş. Pirgi’nin diğer köylere göre değişik olan yanı binaların dış cephesindeki  siyah-beyaz geometrik süslemeleridir. Siyah ve beyaz şekillerden dış cepheleri süsleyen evleri hiçbir yerde göremeyeceğiniz mimariye sahip. Sıva üzerine el oymacılığı ile yapılan bu tekniğe XYSTA deniyor. Ortaçağ’ı yaşamak adına Pirgi’nin ara sokaklarını arşınlamayı unutmayın.

Piri köyünün meydanında ağaçlar altında oturabileceğiniz işletmeler bulunuyor. Fakat burası oldukça kalabalık bir yer.

Olimpi Köyü : Sakız’da bu saydığımız köyler içine araçla girebildiğimiz tek köydü. Köyün sokakları o kadar dar ki araç sürerken zorlanmadık değil. Ama dürüst olmak gerekirse içlerinde en beğendiğimiz köylerden biri olduğunu söyleyebiliriz. Belki de sokaklarında bizden başka turist olmamasının da büyük etkisi vardır.

Mesta Köyü : Sakız’daki Ortaçağ köylerinden en eskisi ve en iyi korunmuş olanı Mesta köyüdür. Taş evlerin sardığı ve taş kemerlerle süslü dar sokakları ile masalın içinde geziniyor hissi verir. Köy korsan saldırılarından korunmak amacıyla beş köşeli kale içine inşa edilmiştir. Köyün sadece iki tane girişi bulunmaktadır. Tehlikeli durumlarda ve sakız kaçakçılığını önlemek için geceleri bu kapılar kapatılıp güvenlik sağlanırmış. Köyün dar ve kemerli sokaklarını gezdikten sonra merkezindeki kilisenin önündeki meydanda ağaç gölgesi altında bir kahve içip yolunuza kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.

Sakız Adası Manastır ve Şapelleri

Agios Isidoros Şapeli – Chapel Saint Isidore of Skyiada: Son zamanların en popüler fotoğraf noktalarından olan şapel bir kaya üzerine kurulmuş ironik yapılardan biridir. Şapel Romalılara ait tapınağın olduğu alana inşa edilmiştir. Chios merkezden araçla 20-25 dakika sürüyor. Gelmişken şapelin yanındaki alandan denize girebilirsiniz. Burası Sakız adasındaki en tenha ve güzel yerlerden bir tanesidir.

Nea Moni Manastırı: 11.yy kalma manastır Unesco Dünya Mirası Listesindedir. Çok dingin bir bahçesi var. Manastıra ulaşılan yol çok virajlı olduğu için yol tutanları önden uyarmak istiyoruz.

Sakız Adası Kumsalları

Nagos Plajı

Nagos küçücük bir koydan ibaret. Koy boyunca 3 tane işletme bulunuyor. Eğer denize girecek sakin bir yer arıyorsanız burası tam sizlik. Koyda bulunan işletmelerin şezlongları harcama yapma karşılığında bedava kullanabiliyorsunuz.

Glaroi Plajı

Sakız adasında mutlaka gidin diye onlarca tavsiye aldığımız kumsal burası. Daha aracı park edip iner inmez kumsaldan gelen müzik sesiyle buranın ne kadar kalabalık ve canlı olduğunu hissediyoruz. Kaş Kaputaş kumsalının çok daha ufak halini düşünün. Kumsal şezlong ve şemsiyelerle dolu. Hem müzik hem de bar köşesi var. Diğer kumsalların çok çok aksine capcanlı burası. Adadaki herkes buradaydı sanki 🙂 Biz şezlong için herhangi bir ücret ödemedik. Yine söylüyoruz mayıs ayında gittik diye sezon açılmamış diye olabilir. Ya da hiç ücret de almıyor olabilirler. Onu artık sezon da giden olursa öğrenebilir.  

Yaz sezonunda kumsal öğleden sonra çok kalabalık oluyor. Gelecek olanların erken ziyaret etmesini tavsiye ediyoruz.

Şezlong ücreti 2 Euro.

Mersindi/Mirsinidi Plajı

Sakız merkezden kuzeye doğru çıkarken Daskalopetra kumsalından hemen sonraki yerdir. Mersindi çok ufak bir koy. Yoldan giderken görmek için çok dikkatli olmalısınız. Yoksa pas geçersiniz. Denizin rengi ve temizliği uzaktan dahi belli oluyordu.

Daskalopetra Plajı

Vrontados bölgesinde bulunan halk plajıdır. Araçla yoldan giderken gözüküyor zaten. E herkesin gördüğü yer de ne kadar bakirdir ona siz karar verin 😉 Biz plajı fotoğraflayıp yola devam ettik.

Karfas Plajı

Adanın en populer kumsalıdır. Çocuklu aileler için de uygun olduğunu söylememiz gerekir. Kumsal boyunca cafe ve restaurantların sıra sıra dizili olduğu bölgede ihtiyacınızı da rahatlıkla giderebilirsiniz. Kumsal çakılsız olduğundan da yüzmesi ve kumsalda vakit geçirmesi oldukça keyifli.

Paralia Agias Fotinis 

Chios merkezde bir kumsaldır. Ada rüzgarlı ve deniz dalgalıyken burası en iyi seçenektir. Sahil boyunca işletmeler var. Bira 3.5, kahve ve soft içecekler 3 euro’dur.

Mavra Volia & Mastichochoria Plajları

Mavra Volia kumsalına varmak için önce Mastichochoria kumsalından geçiliyor. Kumsal dediğimize bakmayın aslında liman gibi bir yer burası. Etrafında bir kaç tane balık restaurantının bulunduğu, denizinin çakıllı ve pırıl pırıl olduğu bir yer. Burayı yüzmeyi canımız o kadar çekti ki vaktimiz yok diye direk siyah çakıllarıyla meşhur Mavra Volia’ya geçtik. Mavra Volia’nın özelliği volkan patlaması sonucu oluşmasıdır. Yine deniz pırıl pırıldı ama çakıllardan dolayı hem yürümesi hem de denize girmesi insanı biraz yoruyor. Mavra Volia’da işletme, şezlong ve şemsiye olmadığı için gelenlerin tedbirli gelmesini öneririz.

Agia Dinami Plajı

Tek kelimeyle müthişti. Sakız adasında gördüğümüz ve girdiğimiz en güzel kumsal diyebiliriz. Hatta iddia ediyoruz buradan daha iyisi yok. Bu kumsal iki kumsaldan oluşuyor. Önce büyük olan kumsala varılıyor. Hatta ilk kumsala aracı park ettikten sonra rahatlıkla varabiliyorsunuz. Ama hemen arkasındaki kumsala gitmek için patika yolu aşmanız gerekiyor. Kesinlikle bu patika yolu geçin ve karşınıza çıkacak manzaranın tadını çıkarın. Kumsalda işletme bulunmadığı için hazırlıklı gelin.

Salagona Plajı

Daha kumsala varmadan önce dağlık yoldan aşağı inerken karşılaşacağınız manzaraya hayran kalacaksınız. Hatta mümkünse 10-15 dakika oturup bu anın tadını çıkarın. Salagona’nın da denizi çok güzeldi. Sakız adasında gezdiğimiz kumsallar için aksini söylemek mümkün değil zaten. Her kumsal temiz, su cam gibiydi.

Avlonia Plajı

Burası ufak bir yok aynı Trachilia & Angelia’da olduğu gibi. Ziyaret ettiğimizde burada herhangi bir tesis yoktu. Günümüzde hala işletme yok. Ancak  artık şezlong ve şemsiye hizmeti verilmeye başlanmış. 2023 yılı 2 şezlong + 1 şemsiye ücreti 3 Euro.

Trichia & Angelia Plajları

Her kumsalı bölen çakıllı bir alan var sadece arasında. İsterseniz Trichia’ya isterseniz Angelia kumsalına girin. Karar sizin. Fakat bölgede ihtiyacınızı giderebileceğiniz hiçbir şey yok. Eğer burada denize girme niyetiniz varsa gelmeden önce yanınızda erzak bulundurmanızda fayda var 🙂

Sakız Adası’na Nasıl Gidilir

Sakız Adası’na ulaşmanın yolu Çeşme’den geçiyor. Önce Çeşme Ulusoy limanına gelmeniz gerekiyor. Çeşme limanda feribot iskelesine yaklaşık bir kaç yüz metre mesafede otopark var. Buraya aracınızı park edebilirsiniz. Aracınızı park ettikten sonra hemen feribot iskelesinin yanındaki gişelerden Sakız Adası feribot biletlerinizi gidiş-dönüş alabilirsiniz. Bilet alabileceğiniz firmalar Turyol ve Ertürk’tür. Biz niye bilmiyoruz ama acelemiz var diye direk Turyol’un gişesine yöneldik. Gidiş-dönüş yine Mayıs 2018 tarihinde ödediğimiz ücret 25 Euro’ydu.

Gidiş-Dönüş Feribot Bileti

2023 güncel gidiş-dönüş fiyatı kişi başı 40 Euro’dur. Dönüş biletini açık alma şansınız olduğunu unutmayın!

Arabalı feribotun gidiş-dönüş ücreti 240 Euro. Aracınızla seyahat edecekseniz feribotun kalkış saatinden 1.5 saat önce limanda olmanız gerekiyor. Araçla yurtdışına çıkacağınız için yeşil sigorta çıkarmanız zorunludur. Yeşil sigortayı Turing’den alabileceğiniz gibi Turing ile çalışmakta olan bir sigorta şirketinden de temin edebilirsiniz. Eğer adınıza kayıtlı araç yerine başkasına ait bir araçla yurtdışına çıkış yapacaksanız bu durumda noterden vekaletname alıp ondan sonra yeşil sigorta yaptırmanız gerekmektedir.

Liman Vergisi: Feribot biletlerine liman vergisi dahil olabiliyor. Fakat kampanyalı bilet satın aldıysanız dahil değildir. Bu durumda Çeşme limanda 12 Euro liman vergisini ödemeniz gerekiyor.

Yurtdışı Çıkış Harcı: Çeşme limandaki harç kiokslarına 150 TL ödeyerek yurtdışı çıkış harcını almayı unutmayın.

Yolculuk Süresi: 40-45 dakika

Biletlerinizi isterseniz firmaların isimlerine tıklayıp Ertürk veya Turyol sitelerinden online da alabilirsiniz.  

Sakız Adası’nda Ulaşım

Sakız Adası limanından çıkar çıkmaz sol tarafa dönüp yürümeniz gerekiyor. Biraz ilerleyince sağ tarafınızda sıra sıra araç kiralama dükkanlarını göreceksiniz. Biz hiçbir şeyimizi öncesinden ayarlamadığımız için her şeyi Sakız Adası’na varışımıza bıraktık. Bu dükkanlardan birine girerek günlük 20 Euro’dan Suzuki Alto kiraladık. 2023 yılı güncel araç kiralama fiyatı yaz ayında 50 Euro, bahar aylarında 40 Euro’dur.

Aslında bir an için ATV mi kiralasak dedik ama sonrasında araç kiralamanın hem daha karlı hem de daha konforlu olduğuna karar vererek bu düşüncemizden vazgeçtik. Sakız Adası’nı gezmeye başlayınca çok doğru karar verdiğimizi de anlamış olduk. Sakız, Yunanistan’ın 5.büyük adası olduğundan mesafeler sanıldığı gibi kısa değil. Ve yolları ciddi tehlikeli olduğundan araç kiralamak en doğrusu. Adada araç kiralamanın tehlikeli olduğunu yol kenarındaki küçük anıtlardan anlayabilirsiniz. Bu anıtlar kaza sonucu ölen kişilerin anısına ailesi tarafından yaptırılmıştır. Sakız adası yolları genel anlamda dar olduğu için araç kiralarken aracın küçük olmasına dikkat etmeniz faydalı olur.

Eğer motosiklet kullanmayı biliyorsanız en zevklisi Sakız’ı motorla gezmektir. Fakat adanın rüzgarlı olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Motor ehliyetiniz ve tecrübeniz varsa tavsiye ediyoruz. Adanın bazı koylarına ulaşım yolları çakıl-toprak karışımı yollar olduğu için motor kullanmayı çok iyi bilmiyorsanız sıkıntı yaşayabilirsiniz. 

Sakız Adası’nda toplu ulaşımdan da bahsetmek gerekirse. Biz seyahatimizi Mayıs ayının sonunda gerçekleştirdik. Ve inanın adayı gezdiğimiz süre boyunca sadece Chios merkezde bir tane halk otobüsü gördük. Çok çok ender olduğunu ve otobüslere bel bağlamamanız gerektiğinin de altını çizmek isteriz. Uçakla ulaşımı aklınızdan çıkarın.

Adada havalimanı olmasına rağmen Türkiye’den seferler bulunmamaktadır. 

Sakız Adası’na Kaç Gün Yeter?

Eğer sitemizin sürekli okuruysanız bizi az çok tanıyorsunuzdur. Ama tesadüf Sakız Adası diye google’da aratıp da bize denk geldiyseniz şunu demek istiyoruz. Biz neyse onu söyleyen, laf olsun diye yazı yazmayan bir çiftiz. Dolayısıyla sakın ola Sakız adasına günübirlik gideyim demeyin. Günübirlik gidip de tavsiye verenlere de sakın kulak asmayın. Eğer gerçekten bir yeri şöyle adam akıllı gezeyim diyen biriyseniz Sakız Adası’nda minimum 3 gece 4 gün geçirmelisiniz.

Biz Sakız Adası gezi rehberimizde sadece gezip gördüğümüz yerleri yazdık. Ayak basıp görmediğimiz yer hakkında hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Ve inanın bu 3 gün boyunca gördüğümüz yerleri koştur koştur gezebildik.

Eğer 2 ya da 3 günlük program yapacaksanız Sakız adası köylerinden Olimpi, Pirgi ve Mesta’yı mutlaka ziyaret etmelisiniz. Deniz içinse Agia Dinami başta olmak üzere Mavra Volia ve Karfas kumsallarında doya doya yüzebilirsiniz.

Sakız Adası’na Ne Yenir, Ne İçilir, Ne Alınır?

To Apomero Restaurant: Sakız Adası’nın merkezindeki bu restaurant liman manzarası sunmaktadır.

Nostos Chios Restaurant: Lagkada bölgesinde limanda bulunan restaurantta günbatımı eşliğinde akşam yemeği yiyebilirsiniz.

To Kechrimbari: Chios merkezde bulunan restaurant sadece 12:00-14:00 arası servis yapmaktadır. Restaurant’ın menüsü yok. Balık ve et menüsü diye iki farklı set menüsü var.  Mutlaka vakit ayırıp gimeniz gereken bir restaurant’tır.

To Askeri Tavern: Avgonyma’da enfes günbatımını leziz Yunan yemekleri eşliğinde izlemek ve unutulmaz anılar biriktirmek istiyorsanız burda  mutlaka bir akşam yemek yemelisiniz. Rezervasyon yaptırmayı sakın unutmayın.

Her restaurant için gitmeden önce rezervasyon yaptırmanızı öneriyoruz.

Kronos Exquisite Ice Cream: Adanın tadı değişmemiş tarihi dondurmacısıdır. Damla sakızlı, adanın Kampos ovasında yetişen limon ve mandalinalardan yapılan dondurmalarını mutlaka tatmalısınız.

Antonio: Ada sakızıyla meşhur olduğundan sakız likörlerini denemeden hatta almadan dönmeyin. Sakız’a dair ne varsa bulabileceğiniz bir dükkan var. Chios merkezde bulunan Antonio dükkanından gönül rahatlığıyla alışveriş yapabilirsiniz. Eğer Uzo alacaksanız dükkan sahibi Türk bayana ben hayatta rakı içemem deyin (benim gibi) size öyle bir şey çıkarıp verecek ki sıfır şekerle üretilen bir uzo. Rakıyı ağzıma süremeyen ben bile bunu sek içtim. Konum için buraya tıklayabilirsiniz.

Adada duty free olmadığı için sakın alışverişinizi limana bırakmayın. Ne alacaksanız limana gitmeden önce alın deriz.

Sakız Adası Vizesi

Sakız Adasına gitmek isteyenlerin mutlaka schengen vizesi alınması gerekiyor. Yıllar önce kapıda vize uygulamasının artık geçerli olmadığını bir kez daha hatırlatmak isteriz. Schengen Vizesi Nasıl Alınır yazımızdan detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.

Sakız Adası’nda Konaklama

Instagram üzerinden en çok aldığımız soru Sakız Adası’nda nerede konakladığımız oldu. Biz konaklama için Karfas bölgesini seçtik. Zaten Sakız adasında konaklama yapılacak en iyi bölgeler Karfas ile birlikte Chios merkezdir. Otelimizden denize ulaşım kolay olsun diye Karfas bize oldukça cazip geldi. Adanın en popüler yeri olması da artısı tabi. Karfas kumsalının en başında bulunan Sideratos Apartments’tı. Otelin sadece 8 odası var. Ve her oda deniz manzaralı. Kendi mutfağı olması sayesinde sabah kahvaltılarımızı otelin 3 km gerisindeki marketten alışverişimizi yaparak otelin denize nazır balkonun da büyük keyif içinde yaptık.

Otelle ilgili detaylara buradan ulaşabilirsiniz. Bu arada olur da burada kalmaya karar verirseniz muhakkak otel sahipleri Cindy ve Yannis ile sohbet etmeyi ihmal etmeyin. 

Sakız Adası’nda Mutlaka Yapılması ve Görülmesi Gerekenler

Sakız Adası’nın güney sahillerini görün,

Ortaçağ köylerini ziyaret edin,

Sakız likörünü tadın,

Paskalya dönemi gerçekleştirilen yerel bir gelenek olmuş roket savaşlarına dahil olun.